Економијата на геноцидот

Специјалната известувачка на ОН, Франческа Албанезе, минатата недела се најде во центарот на вестите на светските медиуми поради откритието дека десетици организации, како што наведува, профитираат од израелскиот геноцид во Газа. Извештајот што го претстави во Обединетите нации, со наслов „Од економија на окупација до економија на геноцид“, покрај добро познатите виновници од индустријата за вооружување, именува и финансиски и образовни институции ширум светот, како и големи технолошки компании, вклучувајќи ги Alphabet Inc (Google), Amazon, IBM, Palantir и многу други.

Мисијата на САД во ОН повторно упати барање до генералниот секретар на ОН да ја отстрани Албанезе од местото специјална известувачка за човекови права на окупираните палестински територии. Од друга страна, водечки светски економисти, вклучувајќи го поранешниот грчки министер за финансии Јанис Варуфакис, францускиот економист Томас Пикети и либанско-американскиот статистичар и есеист Насим Николас Талеб, ја поддржаа Албанезе и нејзиниот извештај.

„Зетео“ доби ексклузивен примерок од отвореното писмо на англиски јазик, во кое економистите ги обвинуваат корпорациите за „одржување режим на апартхејд и овозможување геноцид“, и го објавува во целост.

Поддршка за извештајот на Франческа Албанезе во ОН

Историјата нè учи дека економските интереси се клучен двигател на колонијалните потфати, а често и на геноцидот. Корпоративниот сектор е суштински дел од колонијализмот уште од неговото настанување, при што корпорациите историски придонесувале за насилство врз домородното население и нивната земја, за експлоатација и одземање имот – начин на доминација познат како расистички колонијален капитализам. Израелската колонизација на окупираните палестински територии не е исклучок.

Последниот извештај на Франческа Албанезе, специјална известувачка на ОН за состојбата со човековите права на палестинските територии окупирани од 1967 година, претставува значаен придонес кон разбирањето на политичката економија на израелската држава на апартхејд, етничкото чистење на Палестинците, а сега и геноцидот што се врши врз нив. Сметаме дека овој извештај треба да се проучува и за него треба широко и слободно да се дискутира.

Имајќи го предвид исклучително непријателското и застрашувачко писмо од владата на САД до генералниот секретар на ОН, со кое се бара смена на госпоѓата Албанезе и поништување на нејзиниот вонреден извештај, почувствувавме потреба да ја изразиме нашата силна поддршка за госпоѓа Албанезе и да ги охрабриме ОН да ги одбијат остро поставените барања на владите на САД и Израел.

По одамна утврдениот пат на негирање на геноцидот и застрашување на секој што ќе го оспори правото на колонијалната сила да ги лишува од имот домородните народи, владите на САД и Израел – со премолчена поддршка од поголемиот дел од европските влади – бараат од меѓународната заедница да го игнорира тековниот геноцид, особено клучната улога што мултинационалните и националните корпорации ја играат во одржувањето на режимот на апартхејд и овозможувањето на геноцидот.

Како економисти, чувствуваме должност јасно и прецизно да ги истакнеме трите клучни наоди што се утврдени во извештајот на госпоѓа Албанезе.

Прво, окупацијата и геноцидот се многу профитабилни за деловните конгломерати. Тоа не се однесува само на добро познатите големи компании од областа на вооружувањето и „одбраната“ (на пр., Lockheed–Martin, главниот производител на авионот F35; ELBIT, израелскиот производител на оружје; Palantir, софтверска компанија чии алгоритми најверојатно играле клучна улога во изборот на „цели“ низ Газа), туку и на добро познати брендови (на пр., Caterpillar, BNP Paribas, Barclays, Allianz, Chevron, BP, Petrobas, A.P. Moller-Maersk A/S). Откако израелскиот буџет за одбрана се удвои, со активна поддршка од владата на САД, драматично се зголемија и „инвестициите“ во израелската машинерија за убивање, ширум оваа меѓународна мрежа на соучеснички конгломерати, каде што илјадници израелски компании се испреплетени со американски, европски, корејски компании, па дури и една бразилска мегакорпорација. Тоа објаснува зошто израелските акции се зголемија за 161 процент во време на глобален пад на побарувачката, производството и довербата на потрошувачите.

Вториот наод во извештајот на госпоѓа Албанезе, кој заслужува детално проучување, е дека палестинските територии што Израел ги окупира функционираат како идеална лабораторија и тест-полигон за големите технолошки компании. Преминот од окупација кон геноцид само ја засили оваа улога. На пример, ниедна земја не овозможила таков пристап до биометриски податоци на населението како што Израел му овозможил на IBM. Од 7 октомври 2023 година, Microsoft, Amazon, Alphabet и Palantir со зачудувачка брзина ги прошируваат своите услуги за капиталот во облак. Софтверите за препознавање лица, алгоритмите за избор на цели и автоматизираните системи за егзекуција се тестираат во реално време, по желба и со помалку етички ограничувања отколку експериментите врз лабораториски глувци. Големите технолошки компании не можат да бидат посреќни.

Третиот клучен наод укажува дека водечките американски и европски универзитети финансиски зависат од врските со израелскиот апартхејд и политичката економија на постојана окупација/конфликт. Многу водечки институции во САД и ЕУ ќе се соочат со сериозни финансиски потешкотии ако престанат да го поддржуваат геноцидот што го спроведува Израел. Извештајот на госпоѓа Албанезе заслужува пофалба зашто укажува на оваа грозна зависност на најпрестижните западни универзитети и истражувачки институции (вклучувајќи ги, меѓу другите, Техничкиот универзитет во Минхен, лабораториите на МИТ и Универзитетот во Единбург). Народите на Европа и Америка имаат право да знаат дека некои од нивните највредни академски институции финансиски зависат од помошта на Израел во репродукцијата на својата економија на окупација и геноцид.

За неколку години, сите ќе тврдат дека отсекогаш биле против овој геноцид. Но, сега е времето луѓето со чиста совест да заземат став. Денес, како економисти, застануваме зад специјалната известувачка на ОН Франческа Албанезе, која е под напад од владите на САД и Израел затоа што нејзиниот извештај претставува непроценливо важен придонес во осветлувањето на политичката економија на израелската окупација и геноцид.

Потписници:

Јанис Варуфакис, поранешен министер за финансии на Грција.

Томас Пикети, автор на „Капиталот во 21. век“.

Насим Николас Талеб, автор на „Црниот лебед“.

Мајкл Хадсон, претседател на Институтот за проучување на долгорочни економски трендови (ISLET).

Гај Стендинг, истражувач-соработник на Школата за ориентални и африкански студии на Универзитетот во Лондон.

Џајати Гош, професорка по економија на Универзитетот во Масачусетс, Амхерст.

Џузепе Маструко, директор на Меѓународниот универзитетски колеџ во Торино (IUC).

Џомо Кваме Сундарам, истражувач-советник на Истражувачкиот институт Khazanah.

Роберт Х. Вејд, професор по политичка економија и развој на Лондонската школа за економија и политички науки.

Кристофер Крејмер, професор по политичка економија на развој на Школата за ориентални и африкански студии на Универзитетот во Лондон.

Ниди Шринивас, вонреден професор по менаџмент на Миланската школа за политика, менаџмент и екологија.

Карикатури: Kamal Sharaf

Извор: https://zeteo.com/