Палестина на Ист Ривер

Велика Британија, Канада, Австралија, Португалија, Франција, Белгија, Луксембург, Малта, Андора и Монако. Тоа се државите кои неделава, медиумски прилично громогласно, ја признаа Палестина. Бројот на држави што ја признале е 151, речиси 80 проценти од членките на Обединетите нации. Палестина како тема доминираше на Генералното собрание на ОН, барем додека на говорницата на Ист Ривер не застана претседателот на САД, Доналд Трамп.

На Собранието му претходеше самит за Палестина во француско-саудиска организација. А токму претседателот на Франција, Емануел Макрон, има причини за задоволство, иако не на внатрешнополитички план. Неговата најава за француско признавање на палестинската држава на Генералното собрание на ОН даде плод. Тој стана некаков вид предводник на меѓународното признавање на Палестина и создавањето притисок врз Израел (иако правото на првенство, не само во симболички гестови меѓу европските лидери, му припаѓа на шпанскиот премиер Педро Санчез), неговата акција солидно успеа.

Палестина од признанието моментално нема опиплива корист, но има симболична добивка и морална сатисфакција. Израел се лути и има сè помалку не само сојузници туку и оние што имаат разбирање за неговата политика кон Палестина и начинот на кој го води војувањето во Појасот Газа последниве две години. Неделава признавањата не се неважни. Палестина ја признаа уште две постојани членки на Советот за безбедност на ОН (Франција и Велика Британија, порано Русија и Кина), па сега четири петини од членството ја признаваат оваа држава.

На списокот недостасуваат САД, а додека тие не ја признаат Палестина (во моментов Вашингтон не го разгледува тоа, туку напротив, ги осудува актуелните признавања), таа нема да може, колку и да е голем процентот на признавања, да стане членка на ОН. Палестина, која прва ја призна Алжир во 1988-мата година, доби први признанија од членки на Г7, групата формирана како клуб на седум индустриски најразвиени држави во светот кои одамна не се такви, но имаат голема неформална моќ. Конкретно, тоа се Велика Британија, Франција и Канада.

Позицијата на САД е позната, Германија не размислува за признавање. Таа формално се залага за решение со две држави, кога двете страни ќе се договорат. Очигледно е дека двете страни не можат да се договорат веќе со децении, а сега секоја можност за договор е непостоечка. Израел контролира поголем дел од територијата на Појасот Газа, на Западниот Брег гради еврејски населби, размислува за анексија на таа територија, а сè повеќе релевантни политичари, на пример министерот за национална безбедност Итамар Бен-Гвир, отворено повикуваат на демонтажа на постојната Палестинска самоуправа. Преостанатите две членки на Г7 – Јапонија и Италија – назначуваат дека се на некаква дипломатско-политичка лулaшка.

Италијанската премиерка Џорџа Мелони, по големите демонстрации за признавање на Палестина во Италија, во кои учествуваа десетици илјади луѓе, а беа повредени 60 полицајци, даде малку поинаква изјава од досегашните. Протестите во Италија можат да се толкуваат и пошироко – на прашањето за Палестина му се придодава и незадоволството од десното скршнување на Италија под актуелната премиерка. Од Њујорк, по протестите, таа порача дека не е „против признавањето на Палестина, но треба да си поставиме вистински приоритети“.

Италијанските услови за признавање се ослободување на сите заложници киднапирани на 7-ми октомври 2023-тата година и исклучување на Хамас од владата. Таа смета дека меѓународниот притисок треба да биде насочен кон Хамас, а не кон Израел, бидејќи Хамас ја започнал војната и ја блокира нејзината завршница со тоа што одбива да ги ослободи заложниците.

Јапонскиот премиер Шигеру Ишиба, исто така од Њујорк, порача дека јапонското признавање е само прашање на време. „За нашата земја прашањето не е дали ќе ја признае палестинската држава, туку кога. Континуираните еднострани акции на израелската влада се неприфатливи“, изјави Ишиба. Тој е и „длабоко огорчен од изјавите на високи израелски владини функционери кои како да ја отфрлаат самата идеја за изградба на палестинска држава“.

Третата релевантна група во овој неделен бран признавања е Комонвелтот, не само поради важноста на британското признавање. Велика Британија е држава чиј министер за надворешни работи, Алфред Балфур, во приватно писмо во име на владата до лордот Ротшилд, наречено Балфурова декларација, во 1917-тата година пишуваше за правото на воспоставување еврејски национален дом во Палестина (тогаш дел од Отоманското царство) и дека тоа не смее да ги наруши правата на постојните нееврејски заедници таму, но и како држава која врз основа на мандатот на Друштвото на народите управуваше со таа територија од 1922-рата до 1948-мата година. Палестина ја признаа уште две големи и важни членки на Комонвелтот: Канада и Австралија.

Израелските функционери реагираа вербално остро. Главната улога му беше доверена на шефот на постојаната мисија на Израел при ОН во Њујорк, Дани Данон. По британско-канадско-австралиското признавање тој констатираше дека станува збор за „празна декларација“ и додаде дека е „многу тажно да се гледаат сериозни лидери како учествуваат во овој циркус“. Тој тврдеше дека признавањата се поддршка за Хамас, а „сите разбираат дека за да се оди напред, заложниците најпрво мора да бидат ослободени“, изјави за Jerusalem Post. Општиот став на израелските функционери е дека признавањата претставуваат награда за Хамас, додека авто-рефлексија речиси и да не е забележана. Премиерот Бенјамин Нетанјаху најави дека ќе одговори на признавањата кога следната недела ќе се врати во Израел, па тогаш ќе дознаеме што, освен зборови, содржи тој одговор.

Карикатури: Andrew Winters

Извор: https://www.portalnovosti.com/