Плинска боца во ЈСП (расказ)

Океј, ќе се најдеме во клубот на оптимистите, освен ако не ме удри автобус или нешто слично.

Водата во ѓезвето врз плинската боца се загрева пребавно, нема да можам да ги попарам овесните снегулки. Се врткам наоколку, со поглед барам торба. Ништо. Од стомакот ми се крева нервоза кон главата. Се качувам на столче, го отворам ормарот под плафонот и ја забодувам раката како харпун во купот расфрлани предмети. Под прстите ги насетувам старите патики, а потоа и шипките од огромната торба со тркалца. Не, преголема е.

Се симнувам, ја истурам млаката вода врз овесните снегулки и го земам ранецот во кој обично го носам лаптопот. Ја напи¬кувам внимателно десетлитарската празна плинска боца во него. Успевам докрај да го затворам патентот, но торбата се подотвора. Повторно го затворам патентот и ја ставам торбата на грб. Излегувам и пешачам на улицата – јас сум само уште еден човек со ранец. Влегувам во двојка, се возам до центарот на градот. Таму чекам деветнаеска за Шутка. Автобусот доаѓа по половина час. Преполн е. Зошто нема повеќе автобуси? Се сеќавам на Џон Оливер, на последната епизода од неговото шоу: зборува за јавните добра, за тоа дека се многу понедо¬стапни на оние што живеат во периферијата. Имам впечаток дека тоа не се случува кај нас, но, свесен за својата положба на релативно привилегиран жител на овој град, не би можел да знам точно. Како и да е, тоа што сум во овој автобус прави да се чувствувам добро, но на еден необичен, тажно-радосен начин.

Успевам да седнам во автобусот, но возилото станува толку полно што едвај се придвижуваме. Додека се возиме, лево од нас на бетонската бариера меѓу двете ленти читам графити из¬боени со шарен спреј: Erlinda, Albina, Mehmet, Berat… и Μbappe. Мбапе! Се сеќавам на познатиот фудбалер и на лицето ми се развлекува насмевка.

Се симнувам на постојката пред бензинската пумпа, неколку станици по затворот. Продолжувам да чекорам крај автобусот, а откако тој ќе ме одмине, се враќам назад. Одам до човекот што работи на бензинската и барам да ми ја наполни боцата. „За триста денари.“ Никако да запаметам која е точната цена на плинот, но знам дека за овој износ боцата нема да биде под притисок. Додека човекот налева плин, полека се оддале¬чувам. Почнува да ме фаќа тивка паника: зошто не дојдов со колата? Регистрирана е. Но, како се сети бре да се возиш со де¬сетлитарска боца полна со плин во градски автобус? Што ако тргне нешто наопаку?

Епа, не знаев дека е морален компас, кога го украдов.

Го ставам ранецот на грб, зачекорувам назад. Мислам на боцата, се замислувам себеси како нуркач на суво, како кос¬монаут на површината на Земјата. На автобуската постојка застанувам и го спуштам ранецот пред себе. На неколку че¬кори забележувам човек во патики што пред себе држи ниска сино-бела јутена кеса. Во неа, на општ увид – десетлитарска боца со плин. Гледам во неговата боца три-четири секунди, па гледам во мојот ранец. Не знам дали ми олеснува, или ме об¬зема уште поголема паника. Ми доаѓа да се смеам наглас, но престанувам да дишам. И јас и човекот чекаме автобус. Истиот автобус ли го чекаме? Сакам ли да чекаме ист автобус?... Може¬би сепак премногу паничам.

На чекор од нас, сега автобус чека и една крупна средовечна жена во долг фустан, со сива коса собрана во мала пунџа. Раз¬говара со својата пријателка и одвреме-навреме во воздух ја тресе пепелта од цигарата што ја држи во раката. Вовлекува и се смее наглас. Почнувам да се смеам и јас, иако не знам зошто. Очите на жените се вртат кон мене, и јас за миг гестикулирам со раката, божем го разбирам разговорот. Потоа се вртам на¬страна.

По половина час, доаѓа автобусот. И овој автобус е преполн. Човекот со плинската боца во јутената кеса е брз: се забива во толпата на задната врата, го снемува. По него влегуваат уште неколкумина. Јас го држам ранецот во рака, се приближувам до еден од влезовите, но ништо, нема место. Останувам надвор да чекам.

По нов половина час се возам во автобусот и посматрам на¬околу. Натискани сме како во пакетче смокви и овојпат нема шанси да седнам. Го држам ранецот во левата рака. Само за миг го оставам на подот, но брзо го кревам – кожата ми се ежи и од најмалото затресување на боцата.

Од другата страна на прозорецот, вниманието ми го привле¬кува „Ќебапчилница Босна“. Отсекогаш ми било симпатично ова именување кафеани и ќебапчилници по далечни градо¬ви и земји. Можно ли е сопственикот најсреќните денови од младоста да ги поминал во Сараево? Кога се вратил, отворил дуќан и му дал име што до крајот на животот ќе го потсетува на најубавото време од неговиот живот. Зошто да не? Две стани¬ци подолу, забележувам „Ќебапчилница Хаваи“.

Како ли би се викала мојата ќебапчилница?, се прашувам. Или моето кабаре, со мала сцена за аматерски театар, и за му¬зички настапи, како во „Тетро“ од Френсис Форд Копола, кога би се случило еден ден да го имам? Којзнае дали би било тоа име на некое место.

Нешто тропнува на подот од автобусот лево од мене и се штрекнувам, ми поминува бран морници од вратот до дланки¬те. Се вртам кон вревата: на седиштата крај мене седат млад маж и една жена, која најверојатно е неговата жена. Во скутот ѝ седи мало девојче. До пред малку држеше пластична чашка со цуцла, можеби ја испуштило? Има три, најмногу четири години.

Ја спуштам боцата, се потпирам со едното колено на подот и забележувам еден голем црн паричник под седиштето на же¬ната. Ја истегнувам слободната рака, го дофаќам паричникот и се враќам назад. Стојам клекнат крај нив и ги гледам. Убави се тројцата вака заедно и мило ми е. Го подавам паричникот кон младата жена, но девојчето брзо ја подава раката и го џапнува. Татко ѝ и мајка ѝ се смеат, гледаат и во неа и во мене. „Речи ‘фала’“, вели таткото. „Фала“, велам.

Може да потрае. Сам сум во продавниче и не можам да заминам без да купам нешто, и додека не влезе друга муштерија.

Слики: Дејв Коверли