Хантавирус, нова или стара закана?

До пред неколку дена, речиси никој во пошироката популација не знаеше за хантавирусот. Потоа се откри дека болеста предизвикана од овој вирус се појавила на крузерот „MV Hondius“ и дека се потврдени три случаи на зараза, со еден смртен исход, како и пет непотврдени случаи, со два смртни исходи.

По искуството со пандемијата на ковид, светската јавност очекувано веднаш почна да поставува прашања за каков вирус станува збор, колку е опасен, како се шири и може ли да се лекува, а пред сè, дали постојат вакцини.

Веќе со децении се знае дека хантавирусот го пренесуваат глодарите и дека се крие во нивната урина, измет и плунка. Исто така, се знае дека некои соеви на хантавирусот можат да се шират преку близок контакт меѓу луѓето. Еден од тие соеви, андскиот хантавирус, ја предизвика сегашната епидемија во Аргентина. Генералниот директор на Светската здравствена организација, Тедрос Аданом Гебрејесус, потврди дека патниците на крузерот се заразени токму со андскиот хантавирус. За жал, за тој сој не постојат ниту специфични третмани, ниту вакцини. Бидејќи некои од патниците се качиле на крузерот во Аргентина, постои веројатност дека некој од нив со себе го донел и вирусот.

Мохана Басу, репортерка која пишува за Nature News, разговараше со угледниот вирусолог Џеј Хупер за да добие што поцелосен увид во истражувањата во областа на хантавирусите. Повеќе од три децении, Џеј Хупер, вработен во Медицинскиот истражувачки институт за заразни болести на американската војска во Фредерик, Мериленд, работи на развој на вакцини против неколку соеви хантавирус кои можат да ги заразат луѓето, вклучувајќи го и андскиот хантавирус.

На прашањето дали оваа епидемија е знак дека ризикот од инфекција со хантавирус се зголемува, Хупер одговори дека климатските промени би можеле да ги променат популациите на глодарите и да го зголемат бројот на луѓе кои доаѓаат во контакт со нив. Бидејќи станува збор за вирус што го пренесуваат животните, не е можно ништо да се предвиди. За луѓето кои често се наоѓаат во ситуации во кои можат да дојдат во контакт со глодари – а тоа се однесува и на војниците кои делуваат на терен – важно е да се најдат методи за превенција и третман на болеста.

Џеј Хупер

Оттука и интересот на американската војска да работи со хантавирусот. На него во нивните лаборатории се работи уште од осумдесеттите години на минатиот век. Хупер им се придружил на тие истражувања во 1990-тите, кога се појавија нови хантавируси кои предизвикуваат хантавирусен пулмонален синдром (HPS): вирусот Sin Nombre во регионот Four Corners во Соединетите Држави и андскиот вирус во Јужна Америка. Лабораторијата почна да развива вакцини за тие соеви. До денес е направен значителен напредок. Спроведени се клинички испитувања од фаза 1 за вакцината за андскиот вирус и за два други соја, Hantan и Puumala.

Според зборовите на Хупер: „Кај луѓето, ДНК вакцината против андскиот хантавирус индуцира неутрализирачки антитела, кои се важни за заштита, па вакцината изгледа ветувачки. Меѓутоа, потребни се најмалку три дози (примарна доза плус две ревакцини) наместо една доза или едноставен режим на примарна доза и една ревакцина. Сега земаме неутрализирачки антитела од вакцинирани луѓе и ги тестираме како вакцина на хрчаци. Резултатите ќе бидат објавени.“

Бидејќи човечките случаи на андски вирус се ретки и географски распрснати, не постои очигледен регион за спроведување класично испитување на ефикасноста од фаза 3, па за исполнување на условите за лиценцирање на вакцината се потребни „покреативни пристапи“. Тој истакнува дека проблем е и финансирањето на развојот на вакцината бидејќи, барем засега, станува збор за мал пазар, на кој вакцината би ја користеле луѓе кои патуваат во региони каде што вирусот е ендемски, луѓе кои работат на отворено, воениот персонал и земјоделските работници во средини со чест контакт со глодари.

На прашањето на што друго работи, Хупер одговори дека со вакцинација на генетски модифицирани крави кои произведуваат човечки антитела, создале моќен производ на антитела, наречен SAB-1634. Тој може да ги заштити животинските модели од андскиот вирус и три други соеви на хантавирусот. Овој пристап сè уште не е влезен во фаза 1 на испитување на луѓе.

Интересот на големите фармацевтски куќи за развој на овие вакцини засега е многу мал бидејќи вирусот не се шири лесно ниту брзо. Но, од ковидот научивме дека вирусите постојано се модифицираат и дека лесно може да се појави нов и опасен сој на хантавирус кој може да се шири преку воздухот и по други патишта меѓу луѓето. Тогаш сите искуства на Џеј Хупер и неговите соработници ќе станат скапоцени средства за одбрана од можна пандемија.

Извор: https://www.portalnovosti.com/