Соработка во американска корист

Американскиот Стејт департмент на 25 мај го објави „Извештајот до Конгресот за политиката на Соединетите Држави во врска со промовирањето на регионалната стабилност и просперитет на Западен Балкан“, чија главна порака е содржана на почетокот на вториот пасус: „Ерата на градење нации предводена од САД заврши“.

Станува збор за документ од седум страници објавен во втората година од мандатот на претседателот Доналд Трамп, што укажува на тоа дека Западен Балкан не претставува политички приоритет за неговата администрација.

Ова подрачје во светот не се споменува ниту во нашироко коментираната Стратегија за национална безбедност, која Белата куќа ја објави во ноември минатата година, а во која, во поглавјето посветено на Европа, е видлива намерата на американската администрација да се меша во внатрешните политички прашања на Европската Унија, меѓу другото и преку поддршка на екстремно десничарски партии.

Меѓутоа, на Балканот администрацијата на Трамп ќе се фокусира исклучиво на „зајакнување на економската и трговската соработка“, а американската политика во регионот повеќе нема да има цел „спасување или реконструкција, туку стабилност и обострано корисни партнерства“. Првиот столб на оваа политика ќе биде сузбивањето на „малигните влијанија“ на Кина и Русија, како и одржувањето на стабилноста како предуслов за постигнување на економските цели.

Поконкретно станува збор за понатамошната посветеност на Дејтонскиот договор во Босна и Херцеговина, нормализацијата на односите помеѓу Србија и Косово, како и „охрабрувањето“ на НАТО членките Црна Гора, Северна Македонија и Албанија да ги модернизираат своите војски и да го зголемат инвестирањето во одбраната на пет проценти од БДП.

Вториот столб е промовирање на американските комерцијални интереси во регионот со „18 милиони жители, кој се наоѓа на важни транспортни коридори, поседува природни ресурси, растечки технолошки сектор и квалификувана работна сила.“

САД ќе соработуваат со локалните влади на подобрување на деловната клима, намалување на регулаторните пречки, обезбедување „транспарентни процеси за јавни набавки кои ги фаворизираат американските компании“ и „отстранување на бариерите за американските компании“, особено во областа на инвестициите во транспортната, енергетската и дигиталната инфраструктура.

Од сообраќајните проекти издвоени се Јадранско-јонскиот патен коридор од Трст до Албанија и Грција и Коридорот осум од Албанија до Црното Море, а од дипломатските иницијативи поддршката за регионалниот форум Иницијатива на трите мориња како платформа за склучување билатерални договори.

„Американскиот течен гас и нуклеарната технологија претставуваат добри алтернативи“ за енергетската зависност од Русија, па затоа за САД приоритетни проекти се гасоводот Јужна интерконекција помеѓу Хрватска и Босна и Херцеговина, гасното поврзување помеѓу Србија и Северна Македонија, како и низа проекти за фосилна и хидроенергија во сите држави.

„Администрацијата ќе ги насочи ресурсите во активности кои носат јасни, докажливи придобивки за американските интереси, давајќи им предност на краткорочните мерливи резултати пред долготрајното градење на институциите“, се заклучува во документот на Стејт департментот. Од ова е видливо дека владата на Трамп смета дека Западен Балкан е регион со завршени политички процеси и поволен терен за екстензивен влез на американски капитал.

Во документот исто така воопшто не се споменува Европската Унија, иако сите шест држави сакаат да станат нејзини членки. Тоа исто така е во согласност со принципите од Стратегијата за национална безбедност, во која јасно се формулирани намерите за поткопување на интеграцијата на Европската Унија и воспоставување економска, односно енергетска доминација на континентот.

Карикатури: Fares Garabet

Извор: https://www.portalnovosti.com/