Почина Марџан Сатрапи

Француско-иранската авторка, уметница и филмска режисерка Марџан Сатрапи, која стекна светска слава со графичкиот роман и филмот „Персеполис“, почина на 56-годишна возраст.

„Марџан Сатрапи почина од тага, нешто повеќе од една година по смртта на Матијас Рипа, нејзиниот сопруг и љубовта на нејзиниот живот“. Рипа, шведски продуцент, актер и сценарист, почина на 8 април минатата година.

Сатрапи, која беше гласен критичар на иранската теократска власт, пристигна во Франција во 1994 година, а француско државјанство доби во 2006 година. „Персеполис“ ја раскажува приказната за раниот живот на Сатрапи во Техеран, нејзината борба под рестрикциите наметнати од исламското раководство на Иран по револуцијата во 1979 година, пред родителите да ја испратат во Европа, со што започнува нејзиниот живот во егзил.

Минатата година таа го одби францускиот орден „Легија на честа“ поради „лицемерието“ на земјата во односите со Иран, посочувајќи ги француските визни политики кои ги спречуваа дисидентите да ја напуштат Исламската Република и да заминат во оваа европска држава.

Сатрапи режираше неколку филмови, вклучувајќи ја и филмската адаптација на нејзиниот графички роман „Персеполис“ од 2007 година. Филмот, кој беше ко-режиран со Винсент Пароно, ја освои Наградата од жирито на Филмскиот фестивал во Кан и беше номиниран за Оскар. „Иако ова е универзален филм, сакам да им ја посветам оваа награда на сите Иранци“, изјави Сатрапи.

Таа беше гласот на жените во Иран откако избија протести во Исламската Република по смртта на 22-годишната Иранка со курдско потекло, Махса Амини, во 2022 година. Амини почина во притвор откако беше уапсена поради наводно прекршување на правилата за облекување на жените. На протестот во Париз, со кој се одбележаа две години од смртта на Амини, Сатрапи беше меѓу оние кои скандираа „Жени, Живот, Слобода“.

„Многу е важно овој режим да исчезне“, рече таа за Исламската Република, но нагласи дека тоа не може да се случи преку ноќ. „Мислам дека е важно да се остане со надеж“, додаде таа.

Нејзиното творештво се прошири и надвор од приказните поврзани со Иран. Го режираше Radioactive, биографски филм од 2019 година за пионерката во истражувањето на радиоактивноста и добитничка на Нобелова награда, Марија Кири, со Розамунд Пајк во главната улога.

Нејзиниот сопруг, кого го запознала во Париз, бил нејзин долгогодишен соработник. По неговата смрт, Сатрапи ја основаше Кинематографската фондација „Матијас и Марџан Рипа-Сатрапи“ за поддршка на странски студенти кои сакаат да дојдат во Париз за да студираат филмска режија. По неговото заминување, Инстаграм профилот на Сатрапи се состоеше речиси исклучиво од серија слики кои ја испишуваат реченицата „Бидејќи ја изгубив љубовта на мојот живот“, заедно со фотографија од нејзиниот сопруг и соопштението за фондацијата.

Извор: https://www.lemonde.fr/