Џевонсовиот парадокс

Откуцај ’желби’ и после држи го копчето команд.

Како што AI станува поефикасна, ние ја користиме повеќе, што на крајот резултира со уште поголема вкупна потрошувачка. Оваа динамика е позната како Џевонсов парадокс.

Кога технолошкиот напредок ја зголемува ефикасноста со која користиме некој ресурс, вкупната потрошувачка на тој ресурс не се намалува, туку — парадоксално — се зголемува.

Во 1865 година англискиот економист Вилијам Стенли Џевонс забележал нешто чудно. Иако Џејмс Ват ја усовршил парната машина да биде многу поефикасна (трошела помалку јаглен за иста работа), потрошувачката на јаглен во Англија експлодирала.

Зошто? Бидејќи поефикасната машина ја направила енергијата од јаглен поевтина и подостапна за многу повеќе индустрии. Наместо да заштедат јаглен, луѓето почнале да го користат насекаде.

Џевонсовиот парадокс е видлив во секој аспект на модерната технологија:

- Процесори и AI: како што чиповите стануваат енергетски поефикасни, ние не трошиме помалку струја. Напротив, градиме уште поголеми податочни центри и тренираме уште посложени модели бидејќи сега тоа е „поевтино“ по единица операција.

- Ефикасност при потрошувачката на гориво кај автомобилите: кога автомобилите станаа поефикасни (трошат помалку литри на 100 км), луѓето почнаа да возат почесто и на подолги релации, или почнаа да купуваат поголеми возила (SUV), со што заштедата се поништи.

- LED осветлување: LED сијалиците трошат многу малку струја. Резултатот? Сега ги осветлуваме патиштата, зградите и градините многу поинтензивно отколку кога користевме стари сијалици.

Овој парадокс нè учи дека ефикасноста не е исто што и штедење.

„Ако само го подобриме хардверот, а не го смениме начинот на кој ги користиме ресурсите, само ќе го забрзаме нивното исцрпување.“

Ресурсот, значи, станува поевтин, па луѓето го користат повеќе. Парите што ги заштедуваме поради ефикасноста (на пример, помала сметка за струја), ги трошиме на други работи кои исто така бараат енергија за производство.

Леле, душите изгледаат многу потешки во последно време.

Карикатури: Dave Coverly