Хелсиншки: Да се стави крај на насилството предизвикано од навивачките групи

21.09.2020 12:55
Хелсиншки:Да се стави крај на насилството предизвикано од навивачките групи

Од Хелсиншкиот комитет соопштуваат дека со прогласувањето на глобалната здравствена пандемија на Ковид-19 и воведувањето на вонредна состојба во државата, бројот на пријави за говор на омраза драстично се зголемил, особено говорот на омраза врз основ на етничка припадност. Во 2019 година во периодот од 16.03.2019 до 20.09.2019, Хелсиншкиот комитет регистрирал вкупно 379 пријави поврзани со говор на омраза, од кои 130 пријави за говор на омраза врз основ на етничка припадност. За споредба, оваа година за истиот временски период, регистрирани биле 662 пријави, од кои 353 кои се однесуваат на говор на омраза врз основ на етничка припадност, што воедно претставува зголемување за околу 280% во споредба со лани.

Хелсиншкиот комитет укажува дека апелите, предупредувањата и осудите се покажале како недоволни, а од друга страна пак, дејствијата на овие групи предизвикуваат и ненадоместлива штета на конкретни луѓе и нивната дестабилизирачка функција за пошироката заедница мора да стане предмет за реална и темелна акција.

„Таа акција треба и мора да ја предводат институциите, а да ја поддржат сите други фактори во државата- политичките партии, граѓанскиот сектор, спортистите, спортските федерации, спонзорите итн. Познато е дека ширењето на омраза и насилство изминатите децении станаа традиционален, ако не и единствен белег на навивачките групи во земјава. Но, на традиции кои редовно ги полнат рубриките со црна хроника мора да им се стави крај. Едно слободно и мултиетничко општество мора да се избори со организираното насилство и со неговата инструментализација во политички цели. Навивачите еднаш засекогаш треба да престанат да бидат актери во спектакли наменети за поларизација на општеството“, велат од Комитетот.

Покрај строгото санкционирање на говорот и делата од омраза, оттаму сметаат дека потребно е воведување на други мерки кои во земјите спроведувачи донеле позитивни разрешници и суштинско справување со проблемот.

„Многу хулигански навивачки групи низ Европа, денеска се конструктивен дел од заедницата, а насилството и дивеењето го заменија со хуманитарни активности и поддршка на позитивни каузи. За да биде можно поместување како во овие примери, клучно е институциите неселективно, строго и доследно да го спороведуваат законот. Од подеднаква важност е и директната работа со припадниците на навивачките групи, решавање на конфликтите на ненасилен и мирен начин и давањето поттик за да се преобмисли нивното постоење во конструктивна насока. И најважно од се, неопходна е политичка волја за да се изведе еден ваков процес, кој би значел гасење на еден голем генератор на омраза во општеството, што ќе има долгорочни позитивни ефекти за сите граѓани во државата и за нејзината стабилност“, соопштуваат од Хелсиншкиот комитет.

Два инциденти во една седмица, предизвикани од навивачка група во Скопје, се најсвежи меѓу бројните докази дека повеќе не смее да се игнорира потребата од вистинско, а не само декларативно справување со овој деструктивен феномен. Исто така, во изминатиов период на платформата Злосторства од омраза регистрирани се 4 инциденти случени пред и за време на спортските натпревари кои вклучуваат елементи на дела од омраза со етнички предзнак.

„Сите инциденти се регистрирани како прекршоци согласно Законот за спречување на насилство и недостојно однесување на спортски натпревари, иако имаат елементи на дела од омраза кои биле инспирирани од предрасуда врз основ на етничка припадност. Хелсиншкиот комитет го повикува Министерството за внатрешни работи и Основното јавно обвинителство да го имаат предвид мотивот за овие инциденти и соодветно да постапуваат согласно Кривичниот законик. Хелсиншкиот комитет години наназад реагира на инциденти предизвикани од навивачки групи, го следи говорот на омраза што излегува од нивните редови и ги брои жртвите од насилството, кое е неминовна последица на огромните количини излеана омраза на стадионите, улиците, плоштадите, медиумите, итн. За последните настани реагиравме со поднесување на пријави до Министерството за внатрешни работи и Секторот за компјутерски криминал и дигитална форензика. Хелсиншкиот комитет во континуитет бара соодветна реакција од страна на надлежните институции, особено од Основното јавно обвинителство. Исто така, во своите реакции Комитетот ги охрабрува жртвите да ги пријавуваат ваквите инциденти од омраза“, истакнуваат од Комитетот.