Нема лесен излез за Kина од “нула Ковид" стратегијата

29.11.2022 11:35
Нема лесен излез за Kина од “КОВИД нула” стратегијата

По смртоносниот пожар во станбена зграда во кинескиот регион Ксинџијанг - за кој многумина вината ја бараат во затворањата поради Ковид-19 - кинеските демонстранти излегоа на улиците за да бараат крај на строгите ограничувања спроведени поради пандемијата.

Дури и пред да избијат протестите, имаше знаци дека администрацијата на претседателот Кси Џинпинг се подготвува да ја повлече скапата политика нула , иако точната временска рамка сè уште останува неизвесна. Но, овој процес ќе биде покомплициран отколку што изгледа.

Излезот на Кина од "нула Ковид" носи јасни ризици по јавното здравје со кои мора да се управува, особено ако се земат во предвид ниските стапки на вакцинација кај постарите лица. Меѓутоа, помалку забележани се оперативните предизвици што ги покренува овој процес.

Како што Кина научи од болното искуство на Хонг Конг, бранот на инфекции во густо населена област може да создаде ненадеен пораст на побарувачката за медицински ресурси, парализирајќи го системот на јавно здравје. Ако владата не успее да најде начин да ја исполни таа побарувачка брзо, бројот на починати - особено кај постарите - може да се зголеми.

Потребата да се спречи таков шок на побарувачката објаснува зошто земјите во голема мера презедоа постепен пристап кон укинување на мерките за контрола на пандемијата. Но, како земја со силна централизирана контрола, Кина ја има предноста да го спроведува своето постепено повторно отворање, не само во временска смисла, туку и географски.

Економската реформа и отворањето на Кина во изминатите четири децении нуди корисни лекции. Наместо да ја отвори целата економија кон надворешниот свет со еден удар, Кина започна со назначување на четири градови на копното како специјални економски зони. Набргу потоа отвори 14 други крајбрежни градови. Потоа, постепено го копираше веќе докажаниот модел во остатокот од земјата.

Од оперативна гледна точка, овој постепен пристап понуди неколку очигледни предности. Централната влада можеше да ги задржи - и со тоа да управува - со ризиците поврзани со пазарните реформи. Освен тоа, можеше да експериментира, да акумулира искуство и да собира податоци, што помогна да изгради доверба кај луѓето и го водеше проширувањето на реформите. И беше во можност да мобилизира таленти од целата земја за да ги поддржи релевантните иницијативи.

При излегувањето од "нула Ковид", Кина може да преземе сличен пристап, правејќи „посебни здравствени зони“ во градовите со висок ризик кои добро располагаат со ресурси, како што е Гуангжу, кој неодамна доживеа пораст на случаи. Таквите зони ќе уживаат полабави ограничувања за пандемијата, но ќе се соочат со ограничувања за движење во други градови и региони.

Кинеската влада може да собере податоци за влијанието на олеснувањето на пандемските ограничувања во овие зони пред да ги олабави ограничувањата пошироко. Доколку се појави здравствена криза во една од овие зони, таа би била контролирана, што ќе го олесни задоволувањето на порастот на побарувачката за критични медицински материјали и персонал, не само со тоа што ќе се осигура дека ресурсите од областите кои сè уште се придржуваат до КОВИД-нула политиката може да се прераспределат.

Кина има искуство со такво здружување на ресурси: за време на затворањето на Шангај претходно оваа година, повеќе од 38.000 лица - медицински персонал од 15 кинески провинции отпатуваа во градот за да помогнат во справувањето со порастот на случаи. Но, во услови на излез од "нула Ковид", здружувањето на ресурсите ќе треба да се организира во многу поголем обем, со повнимателно планирање однапред.

Интуитивно, ресурсите треба да се здружат на локално ниво - незадоволената побарувачка во еден регион треба да биде исполнета со вишокот на понуда од соседните региони. На овој начин, ресурсите ќе треба да се премесуваат на релативно пократки растојанија, со што транспортот ќе биде побрз и поевтин.

Но, овој пристап има и значителни ограничувања: со оглед на тоа што соседните региони обично имаат силни економски врски, има смисла оние кои се во близина на специјалните здравствени зони да бидат следни на ред за олабавување на ограничувањата поради пандемијата. Ако тоа се случи, може да се очекува пораст на случаите на Ковид-19 - и побарувачка за медицински ресурси во соседните региони. Доколку нивните медицински ресурси веќе се испратени во специјалните зони, тие брзо ќе се соочат со недостиг од медицински материјали и персонал.

Со оглед на тоа, регионалното здружување на ресурсите треба да се надополни со систем на национално ниво. На тој начин, ресурсите може да се пренесат низ оддалечените региони, кои најверојатно ќе бидат во различни фази на повторно отворање.

Овој напор, со поголем обем, ќе бара претходна подготовка и координација помеѓу централната влада и локалните власти на сите нивоа. Локалните власти мора да ги идентификуваат медицинските ресурси за „еднократна употреба“ кои, доколку се вклучат кон здружените ресурсите, нема да предизвикаат значителен пад на квалитетот на локалните услуги. Централната влада, од своја страна, мора да осмисли стандардни оперативни процедури за да обезбеди беспрекорна соработка на ресурсите на различните региони.

Во меѓувреме, централната влада би можела да создаде еден или повеќе централизирани дистрибутивни центри за чување медицински ресурси за испорака до регионалните центри. Исто така, може да собере тим од специјализирани медицински работници кои ќе бидат испратени во посебни здравствени зони по барање. За среќа, високо централизираниот политички систем на Кина е добро прилагоден за такви големи и сложени потфати.

И покрај напливот на популарните немири, излегувањето на Кина од "нула Ковид" нема да се случи преку ноќ. Наместо тоа, веројатно е дека ќе се спроведе на постепен и контролиран начин, слично како кинеската економска реформа и отворање. Според мене, кинеските лидери мора да реагираат многу побрзо отколку пред четири децении. Со внимателно осмислена оперативна стратегија, има добри шанси тоа да го изведат.

***

С. Алекс Јанг е вонреден професор по менаџмент на Лондонската бизнис школа. Анџела Хујуе Жанг е професорка по право на Универзитетот во Хонг Конг и авторка на „Кинески анти-монополски исклучок: Како подемот на Кина ја предизвикува глобалната регулатива“ (Oxford University Press, 2021 година).

Превод: Марина Туфекчиевска
Извор:
Project Syndicate, 2022 година

Слични содржини

ОкоБоли главаВицФото